Edirne Sukûtunun İç Yüzü

Celadet ve Kamiran Bedirxan kardeşlerin 1913’te daha 20’li yaşlardayken kaleme aldıkları ’Edirne Sukûtunun İç Yüzü’ adlı kitap Avesta yayınları arasında Latin alfabesiyle yayımlandı. Metin Yüksel’in hazırladığı kitap Kürt kültürünün bu iki önemli aktörünün romantik gençlik yıllarına, dolayısıyla Kürt milliyetçiliğinin oluşum dönemine de ışık tutuyor. Şu ateşli satırlar kitaptan alınmıştır: “Edirne ne için sukût etmiştir sualinin cevabıyla, Osmanlılık ne için sukût etmiştir sualinin mukabili birdir.  Şu satırlarımızı okuyacak her hemdin, her hemvatana rica ederiz. Vatan aşkı aşkına, ruhaniyet-i iman namına büyük bir şehidin büyük kitabe-i mezarında mahkûk olduğu üzere (Olanlara girye, ölenlere rahmet değil) kalplerine kin ve intikam okusunlar!.. Okusunlar ki Osmanlılık kalsın, İslamlık payidar olsun.“

Edirne Sukûtunun İç Yüzü 1912-13 yıllarında vuku bulan Birinci Balkan Savaşında Edirne’nin Bulgarların eline geçişini anlatmaktadır. Bu savaşta Osmanlı İmparatorluğu, “tarihinin en süratli toprak kaybını yaşamıştır.” Celadet ve Kamiran Bedirxan gibi 20. yüzyıl Kürt siyasi ve kültürel tarihinde çok önemli roller oynamış iki şahsiyet tarafından kaleme alınmış olması, kitabı daha da ilginç kılmaktadır.

Doktor Abdullah Cevdet kitabı takdim ederken şunları belirtiyor: “Edirne Sukûtunun İç Yüzü” Türkiya’nın bâzû-yu himmetine açılmış bir nohut yakısıdır. Fakat bu yaranın ağzına sıkıştırılan nohut ateştendir. Bu ateş yarayı besleyecek ve Türkiya’ya yaşadığını ve altında ölüm tehdidi bulunduğunu aleddevam hissettirecektir.