Tek Parti Dönmeinde Umumi Müfettişlikler 1927-1952

Umûmî Müfettislikler'in 1952 yilinda yürürlükten kaldirilmasi için hazirlanan yasa gerekçesinde, bu uygulamaya "Hindistan Genel Valiligi"ne benzer bir "idare tarzi ve koku"nun hâkim oldugu söylenmisti. Fiilen 20 yil, hukuken 25 yil yürürlükte kalan Umûmî Müfettislikler, Tek Parti döneminin özel örgütlenmelerinden biridir. Millî Sef Dönemi adli iki ciltlik eseriyle bilinen Cemil Koçak, bugüne dek üzerine hemen hiç çalisma yapilmayan, dönemin basininda bile pek az habere rastlanabilen bu uygulama konusunda yetkin bir inceleme sunuyor. Umûmî Müfettislikler, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde olaganüstü yönetim sürecinin önemli bir halkasini olusturur. Bayindirlik hizmetleri ve iktisadî konulardan günlük islere dek her konuyu güvenlik ölçütüyle degerlendiren bir siki denetimi kurumsallastirmislardir. Cemil Koçak, bu kurumsallasmayi, Osmanli yönetim zihniyetinin Cumhuriyet'e devreden ve süreklilik tasiyan mirasi olarak degerlendiriyor. Cumhuriyet döneminde Kürt sorununun seyrinde bu olaganüstü yönetim biçiminin tasidigi özel önem biliniyor. Nitekim kurulan bes Umûmî Müfettislik'ten üçü dogrudan dogruya bu sorunla ilgiliydi. Bunun yaninda, Trakya örneginde, Umûmî Müfettislikler uygulamasi, Tek-Parti yönetiminin göç, iskân, azinliklar gibi konulara bakisina iliskin ilginç veriler sunuyor. Özetle Türkiye'de devlet-toplum iliskilerinin ve yakin siyasî tarihin kavranmasi açisindan kilit önemde bir incelemeyle karsi karsiyayiz



Sayfa Sayisi: 344

Baski Yili: 2003


Dili: Türkçe
Yayinevi: Iletisim Yayincilik

Sayfa Sayisi : 344

Ilk Baski Yili : 2003

Dil : Türkçe