Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924-1925)

Terakkiperver Cumhuriyet Firkasi (TCF), Türk siyasal yasaminin ilk bagimsiz muhalefet partisi girisimidir Cumhuriyetin kurulus döneminde iktidar için yapilan mücadelenin sekli, en açik biçimde bu muhalefet partisinin varliginda gözlenir. Savastaki rolü nedeniyle önemi ve sayginligi tartisilamayacak olan bir lidere karsi ve ona ragmen muhalefet olmaya çalismak, kendi düsüncelerini, politik perspektifini açiklamak ve bunun propagandasini yapmak ve nihayetinde siyasal iktidari elde etmek için mücadeleye girismek... Terakkiperver Cumhuriyet Firkasi bugün dogal karsilanan bir siyasal mücadele yöntemi olarak sayilacak adimlari atarken, partinin varligi hegemonik siyasal elit tarafindan bir ihanet sebekesinin girisimi ve komplosu olarak algilandi. O dönemki siyasal iktidar ve en önce de Mustafa Kemal, sürecin en basindan itibaren, böyle bir muhalefet partisini emelleri gizli bir grubun -yani eski Ittihatçilarin, ordu kumandanlarinin, padisah ve hilafet yanlilarinin içinde oldugu bir fesat toplulugunun- girisimi olarak algilamayi tercih etti. Izmir Suikasti davasiyla baslatilan siyasal temizlige giden yolda TCF deneyimi, bir yandan siyasal alanin hâkimiyetinin kimlerde oldugunu gösterirken, diger yandan iktidara siyasal "hasimlarim" seçme ve bertaraf etme imkâni sundu.
"O dönem gözlemcilerinin, CHF'li politikacilar ile bürokratlarinin hükümet partisine muhalefeti, devlete muhalefetle bir tutma ve muhalefetin her üyesini devlet düsmani olarak görme egilimi üzerine yorumlari mevcuttur. Baslica partiler arasinda programlari açisindan çok büyük uçurumlar almadigi zamanlarda bile, ortak bir zeminin varligini inkâr ederek, muhalefeti vatan haini olarak suçlama egilimi, bugüne kadarla Türk siyasal sisteminin istikrarsizliginin temel kaynaklanndan biri olarak kabul edilmelidir."
Erik Jan Zürcher



Sayfa Sayisi: 216

Baski Yili: 2003


Dili: Türkçe
Yayinevi: Iletisim Yayincilik

Sayfa Sayisi : 216

Ilk Baski Yili : 203

Dil : Türkçe